Monogamie versus polyamorie

Wat is monogamie?

In tegenstelling tot polygamie, waarbij iemand met meerdere personen getrouwd is, gaat het bij monogamie om een relatie waarbij twee mensen exclusief voor elkaar kiezen. In veel culturen, waaronder de Nederlandse, wordt dit beschouwd als de norm of het ideaal. De basis van monogamie is dat iemand maar één romantische of seksuele partner tegelijkertijd heeft.

Monogamie is geworteld in een combinatie van historische, religieuze en culturele factoren, en wordt vaak gezien als een symbool van liefde en toewijding. Het gaat niet alleen om exclusiviteit op fysiek niveau, maar ook om emotionele en psychologische toewijding aan één partner. Hoewel monogamie vaak wordt geprezen om de stabiliteit die het kan bieden, brengt het ook zijn eigen unieke uitdagingen met zich mee.

Wat is polygamie (en polyamorie)?

Bij polygamie is iemand met meerdere mensen getrouwd. In Nederland — en in de meeste andere landen — is dat verboden (Burgerlijk Wetboek art. 1:33; Wetboek van Strafrecht art. 237). Polygamie komt in Nederland dus vrijwel niet voor en wordt bij de wet niet erkend.

Polyamorie betekent ‘meervoudige liefde’. Hierbij is iemand niet getrouwd met meerdere mensen, maar is er wel een liefdesrelatie met meerdere mensen. Er zijn verschillende vormen van polyamoureuze relaties, maar bij alle vormen moet er sprake zijn van respect, liefde en eerlijkheid: alle partners zijn op de hoogte en alle betrokkenen stemmen ermee in.

Veranderende relatiedynamieken

Er is een verschuiving gaande, met name bij jongere generaties, met een nieuwe benadering van relaties, gender en liefdesbeleving. Het begrip rondom gender en liefde is minder vastomlijnd dan in het verleden de norm was. Nieuwe relatievormen zoals polyamorie, open relaties en diverse andere niet-monogame structuren winnen terrein.

De jongere generatie neigt ernaar opener te zijn over gevoelens, verlangens en de invulling van relaties en seksualiteit. Er is meer bereidheid om diepgaande gesprekken te voeren over persoonlijke behoeften en hoe relaties worden vormgegeven. Hoewel traditionele monogamie voor velen nog centraal staat, staan steeds meer mensen open voor het verkennen van diverse liefdesvormen. Wat sommige stellen als afwijkend of ontrouw zien, kan voor anderen een normaal aspect van hun relatie zijn.

Hoe vaak komt polyamorie voor?

Hoe vaak polyamoureuze relaties in Nederland voorkomen is niet precies bekend; onderzoeken verschillen in hun definitie van non-monogamie. Geschat wordt dat 3,3% van de Nederlanders tussen 18 en 65 jaar op dit moment een open non-monogame relatie heeft — dat omvat swingen, polyamorie en losse seksuele contacten en komt neer op zo'n 560.000 Nederlanders. Het aandeel polyamoureuze relaties is 0,7%, ofwel zo'n 119.000 Nederlanders.

Wat als jij een open relatie wilt en je partner niet? Benoem jullie verlangens

Mogelijk zijn jullie ooit een relatie aangegaan met het idee dat deze monogaam zou zijn — zo gaan de meeste mensen een relatie in. Maar wat als dat nu is veranderd? Hoe moet het verder als je verliefd bent geworden op een ander, of als monogaam leven niet meer past bij wat jij wilt?

Als jij graag een polyamoureuze relatie wilt, is dat niet iets wat je hoeft te verbergen. Je kiest niet waar je naar verlangt en er is geen reden om je voor je verlangen te schamen of het te ontkennen. Maar dat is geen vrijbrief om er direct iets mee te doen: je zult met je partner in gesprek moeten om samen een bewuste keuze te maken. Wat jouw partner verlangt is net zo belangrijk — ook het verlangen naar een monogame relatie mag er zijn. Misschien komen jullie erachter dat jullie verlangens tegenstrijdig zijn. Hoe jullie hier uitkomen hangt in grote mate af van hoe jullie dit bespreken: veel praten, maar vooral ook luisteren naar elkaars verlangens, wensen, angsten en onzekerheden. Lukt communiceren op dit punt niet meteen, dan kun je overwegen professionele hulp in te schakelen om het gesprek op gang te krijgen.

Maak duidelijke afspraken

Staan jullie er beiden voor open om verder te kijken dan een monogame relatie? Bespreek dan samen wat wél en wat níet oké is. Dat kan nodig zijn om de onvermijdelijke onzekerheden en gevoeligheden bij de ander te ontzien. Maak geen honderden regels: zorg voor duidelijke maar realistische afspraken. Niets is vervelender dan je niet aan de afspraken (kunnen) houden. Richt je samen vooral op de afspraken die echt belangrijk voor jullie zijn.

Grote kans dat jullie niet weten waar te beginnen. Verdiep je samen in de mogelijkheden: lees boeken ( leestip: ‘Een open relatie: niet voor watjes’), of zoek contact met anderen in een polyamoureuze relatie. Het kan prettig zijn om te horen dat zij tegen dezelfde problemen aanlopen — dat haalt de druk van jullie relatie en laat zien dat jullie niet alleen zijn.

Wat als je er samen niet uitkomt?

Bij het veranderen van je relatie kunnen veel onzekerheden en emoties opkomen en is het soms moeilijk om met elkaar in verbinding te blijven. Dan kan het verstandig zijn om hulp te zoeken bij een deskundige relatietherapeut.

Merken jullie, ondanks al jullie inzet en openheid, dat jullie verlangens te ver uit elkaar liggen? Dan staan jullie voor een gevoelige keuze. Goede, liefdevolle afspraken zijn het fundament van elke relatie; zonder deze raakt een relatie uit balans. Slaan jullie een nieuwe weg in, maken jullie pas op de plaats, of vinden jullie samen een nieuwe vorm? Wat de keuze ook is: blijf met elkaar praten en luister met je hart én je verstand.

EFT-relatietherapie bij monogamie en polyamorie

Emotionally Focused Therapy (EFT) is een vorm van relatietherapie die zich richt op het versterken van de emotionele band tussen partners. Bij uitdagingen zoals de keuze tussen monogamie en polyamorie kunnen de emotionele lagen complex zijn; EFT helpt jullie om hier overzicht en helderheid in te krijgen.

Willen jullie werken aan het versterken en verdiepen van jullie relatie? Onze deskundige EFT-therapeuten helpen je graag. Plan eenvoudig een kosteloze kennismaking of intake in.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen polygamie en polyamorie?
In Nederland is polygamie — trouwen met meerdere personen — juridisch verboden (BW art. 1:33 en Sr art. 237). Polyamorie is geen huwelijk met meerdere personen, maar gaat over eerlijke en vrijwillige liefdesrelaties met meerdere partners, waarbij openheid, respect en instemming centraal staan.

Hoe vaak komt non-monogamie voor in Nederland?
Ongeveer 3,3% van de Nederlanders tussen 18 en 65 jaar leeft momenteel in een open non-monogame relatie (zoals swingen, polyamorie of losse contacten), circa 560.000 mensen. Daarvan is zo'n 0,7% — ongeveer 119.000 mensen — polyamoureus.

Wat kunnen we doen als we verschillend denken over een open relatie?
Benoem jullie verlangens open en kwetsbaar. Maak enkele realistische, wederzijds overeengekomen afspraken om vertrouwen te behouden. Verdiep je samen in het onderwerp, bijvoorbeeld via boeken of contact met andere stellen. En schakel relatietherapie in wanneer het gesprek vastloopt of complex wordt.